Kahve nedir, nasıl bulundu? Kahvenin Etiyopya’dan başlayarak dünyaya yayılışını, tarihini ve kültürel yolculuğunu keşfedin.
Kahve, Coffea bitkisinin meyvesinden elde edilen ve dünya genelinde en çok tüketilen içeceklerden biridir. Kendine has aroması, uyarıcı etkisi ve etrafında oluşan kültürüyle kahve; sadece bir içecek değil, aynı zamanda bir yaşam biçimidir. Peki kahve tam olarak nedir ve nasıl keşfedilmiştir?
Kahve, tropikal iklimlerde yetişen Coffea ağacının meyvesindeki çekirdeklerin kavrulup öğütülmesiyle elde edilir. Bu çekirdekler sıcak suyla buluşturulduğunda, bildiğimiz kahve ortaya çıkar. İçeriğinde doğal olarak bulunan kafein sayesinde zihinsel uyanıklık sağlar ve bu özelliğiyle yüzyıllardır tercih edilir.
Dünya genelinde en yaygın iki kahve türü Arabica ve Robustadır.
Arabica: Daha yumuşak içimli, aroması zengin ve asiditesi dengelidir.
Robusta: Daha sert, yoğun ve kafein oranı daha yüksektir.
Kahvenin keşfiyle ilgili en yaygın anlatı, Etiyopya’ya dayanan Kaldi efsanesidir.
Rivayete göre Kaldi isimli bir çoban, keçilerinin kırmızı renkli bir meyveyi yedikten sonra normalden çok daha enerjik olduğunu fark eder. Bu meyveyi kendisi de dener ve benzer bir etki hisseder. Durumu bölgedeki bir manastırdaki keşişlere anlatır. Keşişler önce bu meyveyi ateşe atar, ancak kavrulunca yayılan koku ilgilerini çeker. Çekirdekleri sıcak suyla demleyerek ilk kahve benzeri içeceği elde ederler.
Bu anlatı kesin olarak kanıtlanmamış olsa da kahvenin ilk kez Etiyopya’da kullanıldığı genel olarak kabul edilir.
Kahve, 15. yüzyılda Yemen üzerinden Arap Yarımadası’na yayılmıştır. Burada özellikle geceleri ibadet eden sufiler tarafından uyanık kalmak amacıyla tüketilmiştir. Ardından:
16. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’na ulaşmış,
İstanbul’da ilk kahvehaneler açılmış,
Daha sonra Avrupa’ya ve tüm dünyaya yayılmıştır.
Osmanlı kahve kültürü, bugün hâlâ önemini koruyan Türk kahvesi geleneğinin temelini oluşturmuştur.
Bugün kahve; espresso, filtre kahve, cold brew, pour-over gibi birçok farklı demleme yöntemiyle hazırlanmakta ve her damak zevkine hitap etmektedir. Üçüncü nesil kahvecilikle birlikte kahvenin menşei, kavrulma derecesi ve demleme teknikleri daha da önem kazanmıştır.
Kahve, binlerce yıllık geçmişi olan; keşfi bir efsaneye dayanan, kültürleri birleştiren ve günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiş özel bir içecektir. Her fincan kahve, aslında Etiyopya’dan başlayan uzun bir yolculuğun hikâyesini taşır.
